Đây là những tài sản đã có bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật từ Tòa án nhân dân nhưng bên thuê vẫn chưa tự nguyện bàn giao, buộc cơ quan chức năng phải áp dụng các biện pháp nghiệp vụ cứng rắn, bao gồm cả cưỡng chế.

Những "điểm nóng" nhà, đất công sản trên các tuyến phố huyết mạch

Theo hồ sơ từ cơ quan chức năng, trong giai đoạn 2021-2022, Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà Hải Phòng đã khởi kiện Công ty CP Công nghệ phẩm Hải Phòng cùng một số đơn vị khác nhằm thu hồi 14 cơ sở nhà, đất do vi phạm hợp đồng thuê nhà đất công sản, như: tự ý chuyển mục đích sử dụng nhà đất, đưa người vào ở, cho thuê lại nhà, tổ chức liên doanh liên kết trái quy định, tự ý chuyển nhượng hợp đồng thuê nhà, chây ỳ nợ tiền thuê nhà đất kéo dài, cố tình không hợp tác với đơn vị được giao quyền quản lý kinh doanh quỹ nhà công sản.

Cửa hàng Con Cưng tại phố Cầu Đất

Được biết, hệ thống các cơ sở nhà đất này tọa lạc trên 7 tuyến phố sầm uất nhất của TP Hải Phòng như: Cầu Đất, Hoàng Văn Thụ, Điện Biên Phủ, Lạch Tray và Quang Trung.

Đáng chú ý, tại tuyến phố kinh doanh sôi động Cầu Đất, có tới 5 cơ sở thuộc diện thu hồi, gồm tầng 1 các nhà số 2 và 4 do Công ty Cổ phần Con Cưng đang sử dụng, tầng 1 các nhà số 1 và 3 do cửa hàng vương quốc đồ chơi My Kingdom đang sử dụng kinh doanh, nhà 112 có nhân viên Công ty Công nghệ phẩm Hải Phòng bán bánh, không có người đăng ký tạm trú, thường trú.

Ngoài ra, các vị trí tại số 84-86 Điện Biên Phủ hay 129 Lạch Tray cũng là những khu vực có giá trị thương mại rất cao. Theo đó, Cục Thi hành án dân sự TP Hải Phòng đã ban hành quyết định thi hành án, yêu cầu Công ty CP Công nghệ phẩm Hải Phòng phải giao lại nhà, trả tiền thuê còn nợ, với số tiền nợ thuê nhà đất lên tới hơn 5,2 tỷ đồng đã tồn đọng nhiều năm.

Theo kế hoạch, Thi hành án dân sự Hải Phòng sẽ phối hợp với các phường, cơ quan liên ngành vận động các tổ chức, cá nhân hiện trực tiếp thuê nhà lại của Công ty CP Công nghệ phẩm Hải Phòng để kinh doanh tại các cơ sở nhà, đất này để bàn giao cho Nhà nước quản lý.

Trường hợp các tổ chức, cá nhân không tự nguyện giao lại nhà, Thi hành án dân sự Hải Phòng sẽ phối hợp với cơ quan chức năng liên ngành tổ chức cưỡng chế trong thời gian từ cuối tháng 4 đến hết tháng 6/2026.

Theo báo cáo từ Sở Tài chính TP Hải Phòng, năm 2022, TAND quận Ngô Quyền (nay là TAND khu vực 3 – Hải Phòng) đã có các bản án, yêu cầu Công ty cổ phần công nghệ phẩm phải trả lại tới 13 điểm nhà thuê của Công ty TNHH MTV quản lý và kinh doanh nhà Hải Phòng.

Cùng trong năm 2022, TAND quận Hồng Bàng cũng có bản án, yêu cầu Công ty TNHH Hưng Đạo phải trả lại nhà số 25 Trần Hưng Đạo (trên địa bàn phường Hồng Bàng).

Rào cản từ sự thiếu hợp tác của doanh nghiệp

Mặc dù các bản án phúc thẩm đã có hiệu lực pháp luật từ năm 2023 và cơ quan thi hành án đã tống đạt quyết định, nhưng quá trình thu hồi vẫn vấp phải sự phản ứng từ phía doanh nghiệp. Đại diện Công ty CP Công nghệ phẩm Hải Phòng liên tục đưa ra các khiếu nại, lấy lý do đang đề nghị xem xét theo trình tự giám đốc thẩm để trì hoãn việc bàn giao. Ngay cả khi cơ quan chức năng xuất trình văn bản của Tòa án nhân dân cấp cao bác đơn đề nghị giám đốc thẩm, doanh nghiệp này vẫn không chấp hành.

Trong giai đoạn 2021 - 2022, Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà Hải Phòng đã khởi kiện Công ty CP Công nghệ phẩm Hải Phòng cùng một số đơn vị khác nhằm thu hồi 14 cơ sở nhà, đất do vi phạm hợp đồng thuê nhà đất công sản.

Khó khăn còn đến từ thực trạng phức tạp tại các điểm nhà đất. Nhiều tổ chức, cá nhân đang thuê lại mặt bằng từ Công ty CP Công nghệ phẩm không hợp tác với lý do đã đầu tư cơ sở vật chất và có hợp đồng liên kết kinh doanh riêng. Thậm chí, tại một số địa điểm, diện tích thực tế khác biệt so với sơ đồ đo vẽ ban đầu, hoặc tài sản thi hành án lại nằm trên lối đi chung của dân cư, gây ra những vướng mắc pháp lý và kỹ thuật không nhỏ cho cơ quan thi hành án.

Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Thuận – Giám đốc Công ty Luật Bạch Đằng Giang cho rằng, việc các bản án đã có hiệu lực pháp luật từ năm 2023 nhưng đến nay vẫn chưa được thi hành dứt điểm đã gây ra tiền lệ xấu trong việc chấp hành pháp luật của doanh nghiệp. Việc doanh nghiệp lấy lý do đang chờ kết quả Giám đốc thẩm để trì hoãn bàn giao là không có căn cứ pháp lý, bởi theo quy định của Luật Thi hành án dân sự, việc kháng nghị theo thủ tục Giám đốc thẩm không mặc nhiên làm tạm đình chỉ việc thi hành bản án, trừ khi có quyết định bằng văn bản của người có thẩm quyền.

Đối với vướng mắc từ các hộ kinh doanh đang thuê lại mặt bằng (như Con Cưng, My Kingdom...), Luật sư Thuận cho rằng mối quan hệ giữa các đơn vị này với Công ty CP Công nghệ phẩm là một quan hệ dân sự riêng biệt. Khi hợp đồng thuê gốc giữa Công ty Quản lý nhà và Công ty Công nghệ phẩm bị chấm dứt do vi phạm, các hợp đồng cho thuê lại cũng mất đi nền tảng pháp lý để tồn tại. Các tổ chức, cá nhân đang kinh doanh tại đây có quyền khởi kiện yêu cầu Công ty CP Công nghệ phẩm bồi thường thiệt hại do vi phạm cam kết, nhưng không thể lấy đó làm lý do để cản trở quá trình thu hồi tài sản của Nhà nước.

Trước tình trạng chây ì kéo dài, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Lê Trung Kiên đã có chỉ đạo quyết liệt, yêu cầu 12 cơ quan, đơn vị liên ngành vào cuộc đồng bộ. Không chỉ dừng lại ở 14 cơ sở đã có bản án, thành phố đang thực hiện rà soát tổng thể 273 cơ sở nhà đất công sản trên địa bàn. Đồng thời, đề nghị Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà Hải Phòng tiếp tục hoàn thiện hồ sơ khởi kiện đối với 45 cơ sở nhà đất khác của các đơn vị như Công ty CP Điện tử tin học, Công ty CP Phát hành sách hay Công ty CP ASC Việt Nam để thu hồi toàn bộ quỹ đất công đang bị sử dụng sai phạm.

Đồng quan điểm với chủ trương này, Luật sư Thuận khẳng định, việc thu hồi này không chỉ là đòi lại tài sản vật chất, mà còn là khẳng định kỷ cương trong quản lý nhà nước đối với quỹ đất công. Việc chênh lệch diện tích thực tế hay các vướng mắc về lối đi chung cần được các đơn vị đo đạc và chính quyền địa phương xác minh thực địa ngay trong quá trình chuẩn bị cưỡng chế để đảm bảo tính chính xác và tuyệt đối an toàn về pháp lý.

Tác giả: Lan Vũ

Nguồn tin: diendandoanhnghiep.vn