Theo Báo cáo ngày 30/06/2026 của UBND TP. Hải Phòng, trong tổng số 41 cơ chế, chính sách đặc thù được Quốc hội cho phép thí điểm, đến nay có 9 chính sách đã phát sinh kết quả thực tiễn, 22 chính sách đã được thể chế hóa nhưng chưa phát sinh kết quả, còn 10 chính sách được áp dụng trực tiếp theo Nghị quyết nhưng chưa phát sinh trường hợp thực hiện.

Bên cạnh những kết quả bước đầu, phần lớn các cơ chế đặc thù vẫn đang trong quá trình hoàn thiện điều kiện để triển khai. Đặc biệt, các chính sách liên quan đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, quỹ đầu tư mạo hiểm, phát triển ngành bán dẫn và nhiều ưu đãi trong Khu thương mại tự do chưa phát sinh trường hợp áp dụng do phụ thuộc vào sự hình thành dự án, nhu cầu của doanh nghiệp và diễn biến của thị trường.

Khu đô thị trên đảo Vũ Yên (Ảnh: Toàn Trần).

Quy hoạch được rút ngắn thời gian

Theo cơ chế đặc thù, nhiệm vụ quy hoạch chi tiết được lập đồng thời với đồ án quy hoạch chi tiết; việc lấy ý kiến các cơ quan quản lý nhà nước được thực hiện song song với lấy ý kiến cộng đồng dân cư.

Nhờ cơ chế này, Hải Phòng đã đẩy nhanh tiến độ lập và phê duyệt quy hoạch. Trong gần một năm, Sở Xây dựng đã tham gia ý kiến cho 425 hồ sơ nhiệm vụ và đồ án quy hoạch chi tiết thuộc thẩm quyền của UBND cấp xã và Ban quản lý Khu kinh tế theo quy định tại Nghị quyết 226, góp phần tháo gỡ vướng mắc về thủ tục và tạo điều kiện triển khai nhiều dự án đầu tư.

Theo UBND thành phố, việc rút ngắn quy trình quy hoạch giúp giảm đáng kể thời gian chuẩn bị đầu tư, nhất là đối với các dự án khu công nghiệp, khu đô thị và hạ tầng.

Cơ chế thu hồi đất thúc đẩy phát triển khu công nghiệp

Hải Phòng đã áp dụng cơ chế này đối với 4 dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp, góp phần đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng và tiến độ triển khai dự án.

Đây được xem là một trong những cơ chế có tác động trực tiếp đến khả năng thu hút đầu tư của thành phố trong bối cảnh nhu cầu phát triển khu công nghiệp tiếp tục tăng.

Ngược lại, đối với cơ chế thu hồi đất để xây dựng trung tâm logistics phục vụ cảng biển, cảng hàng không, cảng thủy nội địa quy mô trên 50 ha, đến nay chưa phát sinh trường hợp áp dụng, do chưa có dự án đáp ứng điều kiện theo quy định.

Bước đầu hiện thực hóa cơ chế tài chính

Trong lĩnh vực tài chính - ngân sách, cơ chế bổ sung có mục tiêu từ 70% số tăng thu ngân sách Trung ương từ hoạt động xuất nhập khẩu cũng đã có những tín hiệu tích cực.

Một góc Cảng Lạch Huyện (Ảnh: Toàn Trần).

Theo UBND TP. Hải Phòng, tại cuộc họp với Bộ Tài chính ngày 6/3/2026, số tiền dự kiến thưởng vượt dự toán các khoản thu phân chia và đầu tư trở lại cho Hải Phòng năm 2025 là 2.371 tỷ đồng. Phương án hiện đang được hoàn thiện để trình cấp có thẩm quyền xem xét quyết định.

Nếu được phê duyệt, đây sẽ là nguồn lực quan trọng để đầu tư hạ tầng khu kinh tế, khu công nghiệp, Khu thương mại tự do và đảo Bạch Long Vĩ.

Khu thương mại tự do từng bước hình thành

Sau gần một năm, thành phố đã hoàn thiện Đề án thành lập Khu thương mại tự do và trình cấp có thẩm quyền xem xét. Đồng thời, nhiều cơ chế phân cấp, phân quyền cũng đã được triển khai, giao Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng thực hiện thêm các thủ tục về đầu tư, thương mại, xuất xứ hàng hóa, giấy phép kinh doanh, lao động nước ngoài và một số lĩnh vực chuyên ngành khác.

Việc chuẩn bị đồng bộ về thể chế và tổ chức thực hiện được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm sẵn sàng vận hành Khu thương mại tự do ngay sau khi được cấp có thẩm quyền quyết định thành lập.

Tuy nhiên, Báo cáo sơ kết cũng cho thấy nhiều chính sách ưu đãi dành cho Khu thương mại tự do chưa phát sinh trường hợp áp dụng do khu vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện các điều kiện về quy hoạch, hạ tầng và thu hút nhà đầu tư.

Chính sách thu nhập tăng thêm tạo động lực cho bộ máy

HĐND TP. Hải Phòng đã ban hành nghị quyết quy định mức chi thu nhập tăng thêm trên cơ sở hiệu quả công việc và khả năng cân đối ngân sách địa phương. Chính sách đã được triển khai tại các cơ quan, đơn vị, góp phần động viên đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong bối cảnh thành phố đảm nhận khối lượng công việc lớn khi triển khai các cơ chế đặc thù và thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính.

Tổng kinh phí cấp cho thu nhập tăng thêm cả thành phố năm 2025 là 2.162 tỷ đồng.

Tác giả: Nguyễn Kim

Nguồn tin: vietnamfinance.vn