Hàng loạt vi phạm trong lập hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu
Theo Thanh tra Chính phủ, giai đoạn 2020-2025, công tác bảo trì công trình hàng hải, đặc biệt là nạo vét duy tu luồng hàng hải, đã góp phần bảo đảm hoạt động thông suốt của hệ thống cảng biển. Tuy nhiên, quá trình thanh tra cho thấy nhiều tồn tại, vi phạm trong công tác quản lý, đặc biệt là hoạt động đấu thầu.
Một trong những nguyên nhân được chỉ ra là việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản phục vụ công tác bảo trì còn chậm. Đáng chú ý, sau gần 8 năm kể từ khi Thông tư số 44/2018/TT-BGTVT có hiệu lực, định mức xác định giá ca máy thi công nạo vét vẫn chưa được ban hành, làm thiếu cơ sở pháp lý thống nhất trong quản lý chi phí nạo vét duy tu.
Thanh tra cũng chỉ rõ nhiều sai phạm ngay từ khâu lập và phê duyệt hồ sơ mời thầu điện tử (E-HSMT). Cụ thể, gói thầu thi công SGVT 2019 được Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam giao Tổng công ty Bảo đảm an toàn hàng hải miền Nam phê duyệt hồ sơ mời thầu không đúng thẩm quyền. Gói thầu tư vấn giám sát SH 2020 được phê duyệt E-HSMT khi chưa thực hiện thẩm định theo quy định.
Ngoài ra, tại các gói thầu tư vấn giám sát SH 2019 và SH 2020, Thanh tra phát hiện thành viên tổ chuyên gia lập, đánh giá hồ sơ dự thầu không có chứng chỉ hành nghề hoạt động đấu thầu theo quy định của Luật Đấu thầu.
 |
Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, thuộc Bộ Xây Dựng. (Ảnh: Thanh Tra) |
Nội dung hồ sơ mời thầu của nhiều dự án cũng được xây dựng không đúng quy định. Đơn cử, gói thầu thi công dự án đê kè kênh Hà Nam năm 2020, gói thầu thi công LH 2020 và LH 2021 đưa ra các tiêu chí về năng lực tài chính, doanh thu bình quân, giá trị hợp đồng tương tự không phù hợp với quy định. Gói thầu thi công SGVT 2019 lại không yêu cầu về cấp công trình và giá trị hợp đồng tương tự.
Đặc biệt, hồ sơ mời thầu của các gói thầu thi công LH 2022, gói thầu tư vấn giám sát SH 2019, SH 2020, SGVT 2022, SGVT 2023 đưa tiêu chí "tỷ lệ phương tiện thuộc sở hữu của nhà thầu" hoặc yêu cầu kinh nghiệm giám sát tại từng khu vực địa lý cụ thể làm căn cứ chấm điểm. Theo Thanh tra Chính phủ, các tiêu chí này không đúng quy định, có nguy cơ hạn chế cạnh tranh trong đấu thầu.
Không chỉ vậy, quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu cũng bộc lộ nhiều sai phạm. Tại các gói thầu tư vấn giám sát SGVT 2022 và SGVT 2023, tổ chuyên gia chấm điểm tiêu chí kinh nghiệm của nhà thầu không đúng yêu cầu trong hồ sơ mời thầu, dẫn đến kết quả đánh giá năng lực không chính xác.
Trong khi đó, tại các gói tư vấn giám sát LH 2023 và LH 2024-2025, một số nhân sự chủ chốt chưa đáp ứng điều kiện theo hồ sơ mời thầu nhưng vẫn được đánh giá đạt yêu cầu kỹ thuật.
Thanh toán sai hàng chục tỷ đồng
Bên cạnh các sai phạm trong đấu thầu, Thanh tra Chính phủ còn chỉ ra nhiều tồn tại trong lập thiết kế, lập dự toán và tổ chức thực hiện các dự án bảo trì.
Theo kết luận, nhiều công trình có chỉ dẫn kỹ thuật chưa đầy đủ, bản vẽ thiết kế xác định khối lượng nạo vét vượt quá mức cần thiết hoặc không có cơ sở pháp lý. Việc lập dự toán ở nhiều dự án cũng sử dụng định mức, biện pháp thi công không phù hợp thực tế, dẫn đến tính trùng chi phí tư vấn, chi phí chuyên gia quản lý và một số khoản khảo sát.
Trong quá trình thi công, một số công trình thực hiện vượt khối lượng được phê duyệt trong báo cáo đánh giá tác động môi trường và giấy phép nhận chìm ở biển; có công trình thi công không đúng thời gian quy định. Mặc dù Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đã tổ chức kiểm tra, nhưng chưa kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm.
Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ xác định nhiều sai sót trong công tác nghiệm thu, thanh quyết toán, dẫn đến thanh toán sai giá trị rất lớn.
Cụ thể, tại các công trình nạo vét luồng hàng hải SH và SGVT, việc xác định khối lượng thi công phần mái dốc không đúng thực tế dẫn đến nghiệm thu, thanh toán sai hơn 25 tỷ đồng.
Đối với các công trình LH 2022, LH 2023, LH 2024-2025 và LH 2020, LH 2023, việc thiết kế nạo vét vượt quá đoạn mái dốc phía trên, bố trí hố trung chuyển, luồng tạm và hoàn nguyên hố trung chuyển không đúng quy định đã làm xác định sai khối lượng nghiệm thu, thanh toán khoảng 30 tỷ đồng.
Thanh tra cũng phát hiện các gói thầu tư vấn lập, thẩm tra hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công, dự toán tính trùng chi phí chuyên gia quản lý, khiến giá trị quyết toán vượt dự toán sau khi xác định lại hơn 403 triệu đồng.
Đối với gói thầu tư vấn khảo sát phục vụ nghiệm thu, bàn giao mặt bằng của công trình SGVT 2023 và công trình LH 2024-2025, dự toán đưa thêm chi phí lập phương án kỹ thuật khảo sát và lập báo cáo kết quả khảo sát trái quy định, dẫn đến giá trị thanh toán, quyết toán vượt 157 triệu đồng.
Một sai phạm khác được Thanh tra chỉ ra là có 9 lần khảo sát đo đạc độ sâu và công bố thông báo hàng hải định kỳ được thực hiện gần thời điểm khảo sát của các dự án nạo vét nhưng không sử dụng chính số liệu khảo sát của dự án để công bố thông báo hàng hải theo quy định. Trong đó, 5 lần vừa quyết toán công trình nạo vét, vừa quyết toán hợp đồng cung cấp dịch vụ, với tổng giá trị hơn 3,7 tỷ đồng.
Đối với Dự án đê kè Cửa Việt (tỉnh Quảng Trị), Thanh tra xác định chủ đầu tư nghiệm thu, thanh toán sai số lượng khối Haro (dạng khối bê tông đúc sẵn) 5,54 tấn, khối Haro 10,6 tấn và khối lượng cẩu, xếp lại các khối Haro.
Tại Dự án đê kè kênh Hà Nam, cơ quan thanh tra phát hiện nghiệm thu, thanh toán sai khối lượng đá hộc, đá dăm, vải địa kỹ thuật ngoài phạm vi dự án, thanh toán thừa 460 m³ đất đắp bờ trái cùng một số khối lượng đá hộc. Tổng giá trị nghiệm thu, thanh toán sai của hai dự án là hơn 1,1 tỷ đồng.
Từ kết quả thanh tra và kết luận nêu trên, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây dựng tổ chức thực hiện nghiêm các kiến nghị nêu trong Kết luận; rà soát, xác định trách nhiệm, tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân có liên quan theo thẩm quyền; báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý đối với các trường hợp vượt thẩm quyền theo quy định.
Đồng thời, kiến nghị UBND tỉnh Quảng Trị xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm thuộc thẩm quyền và đề nghị Bộ Xây dựng cùng Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam rà soát, hoàn thiện các quy định, định mức liên quan đến công tác bảo trì công trình hàng hải nhằm khắc phục những bất cập đã được chỉ ra.
Trong quá trình thanh tra, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đã chủ động khắc phục các sai phạm trong thiết kế, thi công, nghiệm thu, thanh toán và nộp ngân sách nhà nước 60 tỷ đồng. Thanh tra Chính phủ đề nghị Cục tiếp tục rà soát, thu hồi đầy đủ số tiền phải nộp theo quy định, không để thất thoát ngân sách.
Nguồn tin: nguoiduatin.vn
